Wstęp do prawoznawstwa — najważniejsze zagadnienia na egzamin

Wstęp do prawoznawstwa to przedmiot, który daje język całej reszcie studiów. Jeśli dobrze zrozumiesz pojęcia z tego kursu, łatwiej będzie Ci na prawie cywilnym, karnym i administracyjnym.

Przepis a norma prawna

Przepis to jednostka redakcyjna tekstu prawnego — np. artykuł albo paragraf. Norma prawna to reguła postępowania, którą odtwarzamy z jednego lub wielu przepisów. Jeden przepis może zawierać kilka norm, a jedna norma może wynikać z kilku przepisów.

Klasyczna budowa normy to hipoteza (kogo i w jakich okolicznościach dotyczy), dyspozycja (jak ma się zachować) i — w normach sankcjonujących — sankcja.

Wykładnia prawa

Wykładnia to ustalanie znaczenia przepisów. Wyróżnia się:

• wykładnię językową — punkt wyjścia, znaczenie słów w języku prawnym i potocznym,
• wykładnię systemową — miejsce przepisu w ustawie i w całym systemie,
• wykładnię celowościową (funkcjonalną) — cel, jakiemu przepis ma służyć.

Warto znać też podział ze względu na podmiot: autentyczna, legalna, sądowa, doktrynalna.

Reguły kolizyjne

Gdy dwie normy są ze sobą sprzeczne, stosuje się reguły:

• lex superior derogat legi inferiori — akt wyższego rzędu uchyla niższy,
• lex posterior derogat legi priori — akt późniejszy uchyla wcześniejszy,
• lex specialis derogat legi generali — przepis szczególny uchyla ogólny.

System źródeł prawa

Konstytucja RP (art. 87) wymienia źródła prawa powszechnie obowiązującego: Konstytucję, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia oraz — na obszarze działania organów, które je ustanowiły — akty prawa miejscowego.

Stosowanie prawa

Proces stosowania prawa obejmuje ustalenie stanu faktycznego, wybór i wykładnię normy, subsumpcję oraz ustalenie konsekwencji prawnych. To schemat, który będziesz wykorzystywać przy każdym kazusie przez całe studia.

Wstęp do prawoznawstwa w Lawify

W Lawify znajdziesz wszystkie te zagadnienia podzielone na krótkie rozdziały z pytaniami na trzech poziomach. Najtrudniejsze pojęcia wrócą do Ciebie w powtórkach, zanim zdążysz je zapomnieć.